۲۹ مهر, ۱۳۹۷

سنگ کلیه – علائم و درمان آن

  • 1 سال قبل
  • 0

سنگ کلیه

سنگ کلیه؛ علائم و درمان آن

سنگ کلیه؛ علائم و درمان آن
سنگ کلیه ، قطعه ای از مواد جامد است که در داخل کلیه ها جدا از مواد درون ادرار تشکیل می شود. سنگهای بزرگ ممکن است در حالب ، مثانه، یا پیشابراه گیر کنند. همین عامل می تواند سبب انسداد و جلوگیری از خروج ادرار شود.

علائم سنگ کلیه
سنگ کلیه همیشه دارای نشانه و علائم خاصی نیست. اگر کوچک باشند، ممکن است بدون درد دفع شده و فرد هم متوجه آن نشود. با این حال، سنگهای بزرگ ممکن است جریان ادرار را مختل کنند و این می تواند باعث بروز علائم دردناکی شود. این می تواند زمانی اتفاق می افتد که سنگ کلیه در حفره ران( لوله ای که مثانه را به کلیه ها متصل می کند)گیر کرده باشد. با این حال، اندازه سنگ همیشه به شدت درد آن وابسته نیست. گاهی سنگ کلیه می تواند در ناحیه خاصی در کلیه قرار گیرد و باعث ناراحتی شود.

علت بروز درد در سنگ کلیه
درد سنگ کلیه می تواند متفاوت باشد و به عوامل زیادی بستگی دارد. درد محل سنگ و پیشرفت آن از طریق دستگاه ادراری می تواند نوع علائمی که فرد  تجربه می کند را تحت تاثیر قرار دهد. بسیاری از افراد، سنگ کلیه را بصورت یک درد شدید در یک طرف پشت و یا پایین شکم تجربه کردند. درد اغلب به طور ناگهانی شروع می شود و هر چه زمان می گذرد، درد آن شدیدتر می شود. منطقه آسیب دیده همچنین می تواند در ناحیه کشاله ران ،کمر و شکم گسترش یابد. ممکن است دردی که حس می شود بصورت پیوسته باشد و یا امکان دارد چند دقیقه طول بکشد و بعد از آن ناپدید شود و تنها پس از  ۱۰ دقیقه بعد دوباره شروع شود. در برخی موارد، درد ممکن است برای مدت طولانی ادامه یابد، در حالی که شدت آن نوسان داشته باشد. تغییر در سطح شدت درد ممکن است بدلیل حرکت سنگ در دستگاه ادراری و قرار گرفتن در موقعیت های مختلف دچار شدت و حدت گردد.

علاوه بر احساس درد شدید در پشت یا پشت کمر، برخی از علائم دیگر نیز ممکن است با سنگ کلیه رخ دهد. یکی از رایج ترین مشکلات در ادرار کردن است و این می تواند شامل موارد زیر باشد:
 درد به هنگام ادرار کردن
بوی متفاوت و نامطبوع ادرار
ادرار بیشتر از حد معمول
خون در ادرار
تغییر رنگ ادرار به قهوه ای، صورتی یا قرمز

اگر دچار درد شدید با هر کدام از علائم زیر باشید، باید هر چه سریع تر به پزشک خود مراجعه نمایید:
حالت تهوع
 استفراغ
تب و لرز
 این علائم ممکن است نشان دهنده وجود عفونت در بدن نیز باشد.

تشخیص سنگ کلیه
گاهی اوقات داروهایی که مصرف میکنید ممکن است باعث ایجاد سنگ کلیه شود. از جمله ی این داروها عبارتند از:

دیورتیک ها
آنتی اسیدها
کلسیم توپیرامات (Topamax)
 ایندیناویر (Crixivan)

پزشک با تجویز آزمایش خون و یا ادرار، میزان اسید اوریک یا کلسیم موجود را بررسی می کند و با استفاده از شواهدی، پی به وجود سنگ کلیه خواهد برد.

همچنین برای تشخیص وجود سنگ در دستگاه ادراری، ممکن است پزشک،سی تی اسکن یا اشعه ایکس را برای فرد تجویز نماید. سونوگرافی یکی دیگر از متدهایی است که می تواند برای تشخیص انسداد حفره ها و نارسایی های کلیه بکار گرفته شود. با این حال، برخی سنگها ممکن است خیلی کوچک باشند یا در موقعیتی قرار بگیرند که با این روش ها هم نیز قابل تشخیص نباشند.

درمان دارویی سنگ کلیه
داروهای ضداسپاسم برای شل کردن عضلات حالب و کمک به دفع سنگ

بسته به نوع سنگ (سنگ های حاوی کلسیم ، استروایت ، سیستینی ، اسیداوریکی یا سایر ترکیبات ) داروهایی به منظور متوقف کردن رشد سنگ های موجود یا تشکیل سنگ های جدید ممکن است تجویز شود. این نوع درمان مستلزم برنامه طولانی مدت بوده و پایبندی بیمار به اجرای آن در موفقیت آن مهم است .
درمان های دیگر

فعالیت های بدنی
اگر مبتلا به سنگ کلیه هستید در هنگام بروز درد  از بالارفتن از نردبان و کار برروی پشت بام یا داربست دوری کنید .
طی حمله سنگ کلیه تا حد امکان به فعالیت های طبیعی خود ادامه دهید.
فعالیت های ورزشی و روزمره به دفع سریعتر سنگ کمک می کند.

رژیم غذایی
اگر نوع سنگ کلسیمی یا فسفری باشد، از مصرف فرآورده های لبنی ، شکلات و نارگیل خودداری کنید.
اگر نوع سنگ فسفاته باشد، رژیم غذایی حاوی اسیدها به اسیدی نگه داشتن مختصر ادرار کمک می کند.
اگر نوع سنگ ، اسیداوریکی یا سیستینی باشد، رژیم غذایی حاوی مواد قلیایی به قلیایی نگه داشتن مختصر ادرار کمک می کند.
در مورد همه انواع سنگ ، نوشیدن روزانه حداقل ۱۳ لیوان مایعات (و بیشتر از همه آب خالص ) ضروری است.
رژیم غذایی کم چربی و پرفیبر نیز توصیه می گردد.

اثر رژیم های غذایی بر سنگ کلیه
سنگ های کلیوی بسیار شایعند و قابلیت بازگشت و تولید درد زیادی دارند. بیشتر این سنگ ها از کلسیم اگزالات تشکیل شده اند و هنگامی که سطح کلسیم ادرار از سطح طبیعی بالاتر می رود تشکیل می شوند.

تحقیقات جدید نشان می دهند که برای جلوگیری از برگشت سنگ کلیه محدودیت در مصرف پروتئین های حیوانی و نمک در رژیم غذایی موثرتر از کاهش مصرف کلسیم است. در یک بررسی مقایسه ای نشان داده شد که تنها ۲۰ درصد کسانی که در رژیم غذای خود از پروتئین های حیوانی و نمک کمتر استفاده می کردند دو بار مبتلا به سنگ کلیوی شدند. این در صورتی است که ۳۸ درصد از کسانی که محدودیت استفاده از کلسیم را داشتند دچار بازگشت سنگ کلیه شدند. نتایج به دست آمده از تحقیقات دانشمندان ایتالیایی نشان می دهد کاهش استفاده از کلسیم نه تنها موجب کم شدن درصد ابتلای دوباره به سنگ کلیه نمی شود بلکه باعث افت شدید کلسیم بدن و در نتیجه بیماری های استخوانی به خصوص در بانوان می شود.

یک رژیم غذایی با مقدار کاهش یافته از پروتئین های حیوانی و نمک می تواند از ترشح کلسیم در ادرار و منجر به ترشح مقادیر افزایش یافته ای از اگزالات در ادرار می شود. مصرف پتاسیم نیز در کاهش دفع کلسیم بسیار مؤثر است.

درمان سنگ کلیه با دمنوش های گیاهی ، سبزیجات و میوه
داروهای گیاهی همچون گزنه خاردار،چای جاوا(نوعی نعنا که در کشور هندوستان روییده و به صورت دم کرده مصرف می شود) و گیاه خلا (شل کننده مجاری ادراری)در درمان این بیماری موثر است.

دم کرده گیاه قاصدک ، کاکل ذرت ، مخلوط (خاکشیر، خارشتر و ترنجبین )،آب ترب به ویژه ترب سیاه  ، خار مریم، قره قاط، خرفه و چای سبز ، گل گاوزبان به دلیل مدر بودن در درمان این بیماری مفید می باشند.

افرادی که از سنگ کلیه به ویژه سنگ های اگزالاتی رنج می برند، بهتر است از مصرف ریواس، تره فرنگی، اسفناج، نوشابه ها، بادام زمینی، آجیل، شکلات، مواد کافئین دار، گوشت و پروتئین های حیوانی خودداری کنند و به جای آن هندوانه، خیار، شاهی، آلو، ترب، تربچه، گریپ فروت، کرفس، جعفری، نعناع، مارچوبه، مرزه و مواد غذایی مفید برای دفع سنگ های ادراری استفاده کنند.
مصرف موز و کیوی نیز برای درمان سنگ کلیه موثر است.

محقق و مترجم: مریم نعمتی زاده

منبع

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن این پنجره
بستن این پنجره