۲۶ آذر, ۱۳۹۷

سل چیست و درمان و تشخیص آن

  • 11 ماه قبل
  • 0

سل

سل چیست و درمان و تشخیص آن

سل

سل

سل چیست؟

Tuberculosis (TB) عفونت ناشی از باکتری های است که در مناطقی از بدن که دارای مقدار زیاد خون و اکسیژن هستند به طور آهسته بهتر رشد می کنند. به همین دلیل است که اغلب در ریه ها یافت می شوند. که سل ریوی نامیده می شود. اما سل نیز می تواند در سایر قسمت های بدن رشد کند که به آن فرا سل ریوی گفته می شود. درمان این بیماری اغلب موفقیت آمیز است، اما روندی طولانی دارد. برای درمان بیماری سل معمولا ۶ تا ۹ ماه زمان لازم است. اما برخی از عفونت های TB باید تا ۲ سال تحت درمان قرار بگیرند.

سل ریوی یا غیر فعال است یا فعال است

TB غیرفعای بدان معنی است که شما باکتری های TB را در بدن خود دارید، اما (سیستم ایمنی بدن) آن را از تبدیل شدن به تی بی باز می دارد. این بدان معنی است که شما در حال حاضر علائم TB ندارید و نمیتوانید بیماری را به دیگران منتقل کنید. اگر شما ناقل باکتری تی بی باشید، ممکن است آن را به دیگران منتقل کنید.

TB فعال به این معنی است که باکتری های TB در حال رشد هستند و باعث ایجاد علائمی در بدن می شوند. اگر ریه های شما مبتلا به تی بی فعال هستند، بیماری را به دیگران منتقل خواهید کرد.

بیماری TB چگونه به دیگران منتقل می شود؟

زمانیکه فردی به سل فعال مبتلا است، از طریق تنفس، سرفه، عطسه و به طور کلی تنفس در هوا به راحتی قادر خواهد بود تا باکتری سل را به دیگری منتقل سازد.

البته باید بدانید که در صورتیکه این بیماری در سایر قسمت  های بدن قرار گرفته باشند به راحتی به دیگران انتقال نمیابند.

چه کسانی در خطر ابتلا به سل است؟

بعضی از افراد بیشتر از سایرین احتمال ابتلا به تی بی را دارند. این شامل افرادی می شود که:

  • به اچ آی وی یا یکی دیگر از بیماری هایی که سیستم ایمنی را تضعیف می کند، مبتلا هستند.
  • داشتن ارتباط نزدیکی با کسی که TB فعال داشته باشد، مانند زندگی در همان خانه با کسی که مبتلا به سل است.
  • مراقبت از بیمارانی که دارای سل فعال هستند مانند پزشکان یا پرستاران.
  • زندگی یا کار در مکان های شلوغ، مانند زندان ها، خانه های سالمندان یا پناهگاه های بی خانمان، که ممکن است افراد دیگر سل فعال داشته باشند.
  • دسترسی نداشتن فقرا به مراقبت های بهداشتی، مانند افراد بی خانمان و کارگران مزرعه و مهاجرین.
  • سوء مصرف مواد مخدر یا الکل
  • مسافرت به یا متولد شدن در مکان هایی که TB  درمان نشده است، مانند آمریکای لاتین، آفریقا، آسیا، اروپای شرقی و روسیه.

Tuberculosis (TB)

هنگامی که باکتری های Mycobacterium tuberculosis به ریه ها وارد می شوند، رشد می کنند. عفونت معمولاً در ریه ها باقی می ماند. اما باکتری ها می توانند از طریق جریان خون به سایر قسمت های بدن (سل ریوی) منتقل می شوند.

یک عفونت (اولیه) می تواند بسیار خفیف باشد، زیرا شما حتی نمی دانید که عفونت دارید. در فردی که دارای سیستم ایمنی سالم است، بدن معمولا با ابتلا به این باکتری ها آن ها را به داخل کپسول های کوچکی به نام tubercles هدایت می کند و نگه می دارد، سپس عفونت را متوقف می کند. باکتری زنده باقی می ماند، اما نمی تواند به بافت های اطراف و دیگر افراد منتقل شود. این مرحله به نام TB خفته یا پنهان نامیده می شود و اکثر افراد هرگز فراتر از آن نمی روند.

واکنش به آزمایش پوست توبرکولین پس از ۴۸ ساعت پاسخش مشخص می شود و آزمایش خود پس از ۲۴ ساعت پاسخ آن مشخص می گردد.

اگر سیستم ایمنی بدن قادر به جلوگیری از رشد باکتری ها نباشد، سل نهفته و یا ناقل فعال می شود. از افرادی که ناقل باکتری سل هستند، ۵ تا ۱۰ درصد (۱ تا ۲ نفر از ۲۰ نفر ) از آن ها این باکتری را در بدن خود رشد می دهند.

نفوذ باکتری سل فعال به داخل ریه ها

TB فعال در ریه ها (سل ریوی) مسری است. سل TB زمانی گسترش می یابد که یک فرد مبتلا به بیماری تی بی فعال، از طریق تنفس و هوای آزاد افراد دیکر را نیز به این بیماری دچار می کنند و یا به عبارتی آن را از طریق هوا به دیگران منتقل می کنند. این باکتری ها در چند ساعت می توانند در هوا نفوذ کنند. سرفه، عطسه، خنده، یا آواز، باکتری های بیشتری را در هوا آزاد می کنند.

به طور کلی، پس از ۲ هفته درمان با آنتی بیوتیک، شما نمیتوانید عفونت سل ریوی فعال را به دیگران سرایت دهید.

از بین رفتن دوز دارو می تواند درمان را به تاخیر بیاندازد و باعث عود آن شود. در این موارد ممکن است لازم باشد درمان را مجدداً شروع کنید. عود بیماری معمولا طی ۶ تا ۱۲ ماه پس از درمان اتفاق می افتد. عدم استفاده از دوره کامل درمان همچنین اجازه می دهد تا گونه های باکتری مقاوم در برابر آنتی بیوتیک بیشتر شوند و در بدن رشد کنند، در نتیجه درمان را مشکل تر می کند.

بدون درمان، تی بی فعال می تواند عوارض جدی ایجاد کند، مانند:

  • کیسه ها و حفره هایی که در ریه ها شکل می گیرند. این مناطق آسیب دیده ممکن است سبب موجب خونریزی در ریه ها شوند و یا ممکن است با سایر باکتری ها آلوده شوند وآبسه هایی را تشکیل دهند.
  • سوراخ هایی که بین راه های هوایی در ریه بوجود میایند.
  • دشواری تنفس به علت مسدود شدن راه های هوایی.
  • سل اگر درمان نشود می تواند مرگبار باشد.

علائم بیماری سل

اغلب زمانی که مردم ابتدا با TB آلوده می شوند، بیماری را احساس نمی کنند چرا که بسیار خفیف است و حتی نمی دانند که این بیماری وجود دارد. افراد مبتلا به سل یا تی بی علائم ندارند، مگر اینکه بیماری تی بی فعال شود.

علائم تی بی یا سل فعال ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • سرفه همراه با خلط ضخیم، کدر و گاهی اوقات خونی که از ریه ها خارج می شود و بیش از ۲ هفته طول می کشد.
  • خستگی و کاهش وزن
  • عرق و تب شدید در شب
  • ضربان شدید و سریع قلب
  • تورم غدد لنفاوی گردن و گلو
  • تنگی نفس و درد در قفسه سینه (در موارد نادر)

سل چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشکان با انجام آزمایش پوستی سلبرالی TB غیر فعال را تشخیص می دهند. در طی آزمایش پوست، یک پزشک یا پرستار، آنتیژنهای TB یا سل را زیر پوست شما تزریق می کند. اگر شما باکتری های TB یا سل را در بدن خود داشته باشید، ظرف ۲ روز در قسمت تزریق شده تورم قرمزی پدید میآید. تست نمیتواند زمانی که شما آلوده به سل شده اید و یا انتقال آن به دیگران را مشخص کند. آزمایش خون نیز می تواند برای بررسی سل انجام شود.

پزشکان همچنین برای بررسی این موضوع که آیا فرد به بیماری سل مبتلا ست یا خیر، مقداری از مخاط ریه و یا خون او را آزمایش می کنند تا وجود باکتری سل را در آن مورد بررسی قرار دهند. همچنین گاهی از اشعه ایکس برای دیدن حفره ها و عفونت ریوی استفاده می شود.

برای پیدا کردن سل خارج ریه، پزشکان می توانند نمونه ای از بافت (بیوپسی) را آزمایش کنند. یا ممکن است سی تی اسکن یا MRI انجام دهید تا پزشک بتواند داخل بدن شما را ببیند و این بیماری را تشخیص دهد.

سل چگونه درمان می شود؟

اغلب پزشکان، چهار آنتی بیوتیک را برای درمان تی بی فعال در نظر می گیرند. مهم است که دارو برای TB فعال حداقل ۶ ماه استفاده شود. تقریبا همه مردم اگر دارو خود را درست همانطور که پزشکان می گویند مصرف کنند درمان می شوند. اگر پس از۶ ماه دوره درمانی آزمایشات هنوز عفونت فعال TB یا سل را نشان دهند، سپس درمان ۲ یا ۳ ماه دیگر ادامه می یابد. اگر باکتری های TB یا سل مقاوم به این آنتی بیوتیک ها باشند، درمان ممکن است به مدت یک سال یا بیشتر مورد نیاز باشد.

البته افرادی که به تی بی غیر فعال دچار هستند با مصرف یک نوع آنتی بیوتیک روزی یکی در طی ۹ ماه بهبود یابند و یا ترکیبی از آنتی بیوتیک ها که در طی ۱۲ هفته و در هر هفته یک عدد، درمان شوند. به یاد  داشته باشید که تمام این دوره های درمانی باید تحت نظر پزشک انجام شود.

اگر شما دوز و وعده ای از داروی خود را از دست بدهيد و فراموش کنید، يا اگر دارو را بيش از پيش مصرف كنيد، درمان شما ممكن است كاملا طول بكشد. ممکن است مجبور شوید دوباره درمان خود را آغاز کنید. این همچنین می تواند عفونت را بدتر کند و یا منجر به مقاومت باکتری ها نسبت به دارو شود. این موضوع برای بیمار بسیار گران تمام می شود چرا که مدت زمان و سختی درمان نیز بیشتر خواهد شد.

داروهای کورتیکواستروئید ممکن است در بعضی موارد شدید برای کاهش التهاب استفاده شود. آنها ممکن است برای کودکان مبتلا به مشکلات سیستم عصبی مرکزی ناشی از تی بی و افراد مبتلا به بیماری مانند تب بالا، تی بی در سراسر بدن (سل ریوی)، پریکاردیت یا پریتونیت مفید باشند.

منبع : لینک

مترجم : میترا کرمانیان

 

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن این پنجره
بستن این پنجره